Một số công trình kỹ thuật trong xí nghiệp công nghiệp – P1

      Comments Off on Một số công trình kỹ thuật trong xí nghiệp công nghiệp – P1

Các công trình kỹ thuật trong XNCN rất đa dạng, ở phần này chủ yếu giới thiệu các công trình kỹ thuật phục vụ trực tiếp cho sản xuất, chúng là một bộ phận của dây chuyền công nghệ, đồng thời vể mặt hình khối góp phần không nhỏ vào việc hình thành bố cục chung của quần thể kiến trúc công nghiệp và trong nhiều trường hợp tạo nên nét đặc thù riêng gây ấn tượng mạnh mẽ về một ngành công nghiệp nào đó.
1. ỐNG KHÓI
Ống khói phục vụ cho việc thoát khói, được thiết kế trên cơ sở tính toán để các khí ga độc hại trong khói phát tán đi xa. Do vậy chiều cao của ống khói được lấy trên cơ sở sự chênh lệch đủ lớn giữa trọng lượng của khói tại miệng ống khói và trọng lượng của không khí lạnh bên ngoài. Sự chênh lệch này chính là do chênh lệch về nhiệt độ giữa khói tại miệng ống khói và nhiệt độ không khí bên ngoài. Khi khói đi qua kênh dẫn khói và ống khói với quãng đường dài nhiệt độ khói giảm đi, tốc độ thoát khói qua miệng ống khói cũng giảm đi người ta phải sử dụng quạt gió để dẩy khói. Ống khói có thể làm từ tôn, xây gạch, BTCT, thép hoặc trong là lõi thép bên ngoài bao bằng BTCT. Ngày nay chiều cao ống khói thường lấy theo yêu cầu bảo vệ môi trường xung quanh khỏi ô nhiễm do các khí độc, bụi trong khí thải của các nhà máy qua ống khói, do đó ống khói các nhà máy nhiệt điện, xi măng có thể cao tới trên dưới 200 m. Để tận dụng độ cao nhiều XNCN sử dụng thân ống khói làm cột đỡ đài nước. Tuy nhiên cần tạo cách nhiệt tốt để nước trong đài nước với nhiệt độ thấp không truyền qua thân ống khói làm giảm nhiệt độ khí thải (hình 7.2).

2. XI LÔ
Xilô là loại kho chứa theo chiều đứng, có chiều cao lớn, đường kính từ l,5m trở lên. Xilô chủ yếu để cất giữ và bảo quản các vật liệu rời như xi măng, bột, các loại hạt v.v… Khi nạp nguyên liệu vào cũng như lúc lấy ra chủ yếu dựa vào đặc tính rơi tự do hoặc nhờ thiết bị nén khí, xoắn ruột gà v.v… Xilô đa số có dạng hình trụ được làm từ BTCT đổ tại chỗ hoặc lắp ghép, một số xilô nhỏ cũng làm bằng thép. Xilô là loại công trình đặc biệt chịu tải trọng luôn thay đổi theo thời gian (do lượng chứa hàng luôn thay đổi). Xilô thường được nhóm thành từng nhóm trên móng chung tạo thành kho chứa.
Bên trên nóc xilô là hành lang bố trí băng tải để nạp nguyên liệu. Tầng đáy xilô là nơi lấy nguyên liệu hay sản phẩm bằng các phương tiện vận chuyển: Tàu hoả, ô tô, băng tải, thiết bị đóng bao v.v…
Xilô có tiết diện vuông, tròn hoặc nhiều cạnh. Các xilô tiết diện vuông có kích thước 3 X 3m và xilô tiết diện tròn đường kính 3m. Những năm gần đây người ta sử dụng rộng rãi các loại xilô kích thước đường kính 6 và 12m bằng BTCT hoặc bằng thép. Xilô được gối lên trụ đỡ hoặc thành xilô cắm trực tiếp xuống đất, cuối xilô có thành nghiêng để thu nhỏ đáy tiện lợi cho việc rót hàng hoá vào các phương tiện vận chuyển hoặc đóng bao (hình 7.3).

Hình 7.1. Các thể loại công trình kỹ thuật trong XNCN

3. BUNKE
Bunke là loại kho chứa theo chiều đứng nhưng nông có tỷ lệ chiều cao trên chiều rộng (hoặc đường kính) nhỏ hơn 1,5. Bunke chủ yếu dùng ở nơi cần chuyển tiếp từ thiết bị vận chuyển liên tục và loại hoạt động có tính chất chu kỳ như giữa băng tải và toa xe. Bunke điểu hoà sự cung cấp nhiên liệu, nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm ở dạng rời hoặc viên, hạt v.v… Bunke được làm bằng BTCT đổ tại chỗ, lắp ghép hoặc bằng thép. Bunke có tiết diện vuông, chữ nhật hoặc tròn phía dưới thành bunke nghiêng để thu nhỏ đáy. Kích thước của bunke rất đa dạng phụ thuộc vào khả năng rót hàng hoá vào và lấy ra được dễ dàng và độ nghiêng cần thiết của thành (để bột hoặc hạt chảy xuống dễ dàng không bị đọng lại). Đối với bunke bằng BTCT để bảo vệ mặt trong của bunke khỏi bị mài mòn, ăn mòn do hoá chất hoặc hư hỏng do va chạm của các viên, hạt nguyên liệu rời lớn người ta làm lớp lót bằng thép tấm hoặc bằng các lớp có khả năng chống mài mòn tuỳ theo tính chất của nguyên liệu chứa trong bunke.
Để đỡ bunke có móng vVầ các cột bằng BTCT hoặc thép. Bunke có thể đật trên cao hoặc ngay trên mặt đất, có thể có mái che hoặc lộ thiên tuỳ theo dạng hàng hoá chứa trong bunke (hình 7.4).

4. BỒN CHỨA
Bồn chứa là kho dùng để chứa các chất lỏng như nước, xăng dầu, sữa, dầu ăn, mật rỉ (trong các nhà máy đường), bia, rượu cồn, nước giải khát, các chất khí như gaz, ôxy, hydro v.v… về hình khối bồn chứa rất đa dạng có thể là hình trụ, hình cầu, hình giọt nước với tiết diện hình tròn, xitec với tiết diện hình bầu dục. Bồn chứa có thể đặt dưới mặt đất, một phần dưới mặt đất, trên mặt đất hoặc trên các trụ đỡ. Trường hợp đặt dưới mặt đất phần đỉnh của bồn chứa nằm dưới mặt đất 0,2m. Bồn chứa một phần nằm dưới mặt đất, phần này có chiều cao tính từ mặt đất đến đáy không lớn hơn 1/2 chiều cao của cả bồn, còn chiều cao khối chất lỏng chứa trong bồn tính đến mặt đất không vượt quá 2m. Đối với bồn chứa đật trên mặt đất đáy bồn có thể thấp hơn, bằng hoặc cao hơn mặt đất.
Trên mặt bằng tổng thể nơi bố trí các bồn chứa nhiên liệu lỏng phải có đường chạy vòng quanh nơi đặt bồn và được nối với đường giao thông chính bên ngoài như đường sắt, đường bộ hoặc đường thuỷ. Khoảng cách từ nơi đặt bồn chứa các nhiên liệu lỏng, nhẹ dễ bốc cháy đến các nhà ở gần nhất phải tuân theo tiêu chuẩn phòng cháy.
Đối với dầu mỡ khối lượng lớn tốt nhất là sử dụng bồn hình trụ đường kính 20 – 25m, chiều cao từ 10 – 12m làm bằng thép hàn hoặc đinh tán, đối với bồn bằng BTCT phải có lớp chống dầu mỡ ăn mòn phía bên trong, còn đối với nhiên liệu nhẹ, khí gaz bồn chứa chủ yếu bằng kim loại. Phía đỉnh bồn chứa có chừa lõ để quan sát, có thang cho công nhân lên kiểm tra. Phía đáy hoặc thành gần đáy có lắp van đê’ lấy các chất lỏng đưa qua trạm bơm từ đó bơm đến các nơi sử dụng hoặc đưa qua các phương tiện chuyên chở khác (hình 7.5).